AIR World Service Sinhala

චිනය දකුණු චින සාගරයේ රතු - රේඛාව ඉක්මවාගොස් ඉන්නොනැවති ජාත්‍යන්තර න්‍යාමයන්ද උල්ලංගණය කරමින් වියේට්නාමයේ විශේෂ ආර්ථික කලාපයට (Exclusive Economic Zone), (EEZ) කඩාවැදි ඇත. චින නිරික්ෂණ නව්කා වියේට්නාම් වෙරළබඩ ප්‍රදේශය සිට සාගර සැතපුම් 60 ක පමන ඈතකින් සාගරය අවට ගැවසි සිටිය බව වියේට්නාමය තවදුරටත් චෝදනා එල්ලකොට ඇත. මුහුණට මුහුණලා සිදුවුනු එම ගැටුම ගැන කරුණ දැක්වු වියේට්නාමය එයින් වියේට්නාම් ආර්ථික සුරක්ෂාවටද තර්ජන එල්ලකෙරුනු බව යැයි සඳහන් කොට ඇත. මෙයින් දෙරටේ සම්බන්ධතාවයට පහරක් එල්ලවි ඇත.  අඩුමතරමින් චින නිරික්ෂණ නව්කා සතරක් වියේට්නාමයේ ෆුකි (PhuQuy) දිවයින අග්නිදිගින් කි.මි. 102 ක පමන ඈතකින් සහ වියේට්නාමයේ දකුණ, ෆන් ටියේට් (PhanThiet) නගරයට කි.මි. 185 ක පමන ඈතින් වියේට්නාම් විශේෂ ආර්ථික කලාප ප්‍රදේශ නිරික්ෂණ සිදුකොට තිබුනු බව වාර්තා මගින් තවදුරටත් පෙන්වාදි ඇත. වියේට්නාමයේ එම විශේෂ ආර්ථික කලාපය එරටේ වෙරළ සිට සාගර සැතපුම් 200 ක (කි.මි.370 එසේ නැත්නම් සැතපුම්. 230) පමන දුරකින් පිහිටා තිබෙන ඇත. ජාත්‍යන්තර සම්මුතීන් යටතේ සම්පත් ගවේෂණ කිරිමට ඊට සමීප රටට ඉඩ සලස්වාදි ඇත. දකුණු චින...

මෙම සතියතුලදි අගමැති නරේන්ද්‍ර මොදි මහතාගේ සව්දි අරාබියා සංචාරයෙන් දෙරට අතර වැදගත් වාසින් ඇතුළුව රියාද් සමග පවතින ඉන්දියාවේ ප්‍රතිපත්තිය ද පැහැදිලි වනු ඇත. පාරම්පාරික වශයෙන් හාජ් වන්දනාව හා භාණ්ඩ ආනයන අපනයන වශයෙන් පමණක් දෙරට අතර සම්බන්ධතා පැවතුනි, නමුත් දැන් ඊට වඩා සම්බන්ධතා ශක්තිමත් කිරිමක් වශයෙන් මුල්‍යමය හුවමාරු ක්‍රමයක් ද ක්‍රියාත්මක කිරිමට නියමිතයි. සව්දි කිරුළ හිමි මොහම්මද් බින් සල්මාන් විසින් සංවිධානය කරන ලද අනාගත ආයෝජන පියවර යන තෙවන රැස්විම අමතන මොදි මහතාගේ දේශනය මෙම දිසාවට නව ආරයක් ලබා දෙනු ඇත. Davos in the desert යනුවෙන් ද හඳුන්වනු ලබන මෙම පියවරයතුලින් සව්දි අරාබියාවට තෙල් මත පමණක් රඳා නොපැවැත පාරම්පාරික නොවන බලශක්ති, ආර්ථික දැනුම, සංචාරක ව්‍යාපාර හා සංස්කෘතික කටයුතු ස්වාධින ලෙසට පාරිභෝග කිරිමට සල්මාන් කුමරා අදහස් කරයි. කිරුළ හිමි කුමරාගේ නායකත්වයෙන් සිදු කරනු ලබන මෙම පියවරයතුලින් 2024 වන විට දෙරට අතර වෙළඳාම ඩොලාර් ත්‍රිලියන 5 දක්වා ඉහල නැංවිමට අගමැති මොදි මහතා අදහස් කරයි. සව්දි අරාබියාව සමග පවතින විශේෂ සම්බන්ධතා මුල් කරගෙන අග්‍රාමාත්‍යවරයාගේ මෙම චාරිකාව සිදු වෙයි. නරෙන්ද්‍...

තමන් “ ISIS කලිෆ් (Caliph) තුමන් ” ලෙසින් කියාගත් අබු බකර් අල්-බග්ඩාඩිගේ (Abu Bakr al-Baghdadi) මරණය ඉරාකයේ මුළු මොසුල් නගරයේ වීථි පුරා ප්‍රීතිඝෝෂා පැනැගුමට හේතුවිය. ඔහු 2014 වසර ගණන් යුගයේදි “ඉරාක සහ සිරියා ඉස්ලාමිය රාජ්‍යයක්” (Islamic State of Iraq and Syria) ගොඩනගා ගැනිමේ ප්‍රයත්නයකට නිරතවිය. කෙසේ නමුදු, ඔහුගේ ඒ කතාන්තරය පුරාම දක්නට ලැබුනේ සතුරන්ව මරා දෙමිම්, නරසංහාර, සාමුහික ස්ත්‍රි දුෂණ, වීථිවල හිංසාත්මක කාර්‍යන්හි නිරතවිම, මහජන සම්පත් විනාශ කිරිම, පැහැරගෙන යැම්, කප්පම් ඉල්ලිම් සහ වෙනත් දේවල් හැර වෙනත් දේවල් දක්නට නොලැබුනි. ඔහුගේ අමානුෂික මෙලේච්ජ ක්‍රියා මගින් දහසක් පමන පිරිසක් මරණයට පත්වුනු අතරට ලක්ෂ 300,000 ක පමන පිරිසකට මෝසුල් නගරය අත්හැර දමා යාමට තුඩුදුනි. අල් - බග්ඩාඩි ISIS,ත්‍රස්තවාද සංවිධානයේ ප්‍රධානියාවු අතර පසුගිය වසර ගණනාවක පුරාම ඔහු විවිධාකාර අවතාර වලින් පෙනි සිටිය සිරියාව සහ ඉරාකයේ විශාළ භූමි කොටසක් ඔහුගේ අණසක යටතේ පැවතුනු අතරට එය එකසත් රාජධානියට හා සමාන වේ. අබු - බකර් අල් - බග්ඩාඩි සිරියාවේ ශිෂ්ඨාචාරය විනාශකොට දෙමිමට ප්‍රයත්නයකටද නිරත විය. ඔහු වසර සිරියාවේ Palmyra න...

ආයුබෝවන්; මාගේ දයාබර රටවැසියනි. අද දීපාවලි මහෝත්සවයයි. දිපාවලි උත්සවය වෙනුවෙන් ඔබ සැමට ශුභාශිංෂණය කරමි. අප රටේ සාමාන්‍ය කියමනක් තිබෙනවා: ශුභම් කරොති කල්‍යාණම්; ආරෝග්‍ය ධනසම්පදාම් ශතෘබුද්ධි විනාසාය දිපජොතිර්නමස්තුතේ. කොපමණ උතුම් කියමනක් ද . මෙම ශ්ලෝකයෙන් කියවෙන්නේ–ආලෝකය යනු සැපයයි; සනිපාරක්ෂාව හා සමෘද්ධිභාවය රැගෙන එනවා. විපරිත බුද්ධිය විනාශ කොට සත්බුද්ධිය ලබා දෙනවා. මෙවන් දිව්‍යාලොකයාට මගේ නමස්කාරය. මෙවන් උත්සව සමයේ මෙයට වඩා උතුම් කියමනක් තව කොයින්ද. ඒ නිසා මෙම ආලෝකය පතුරුවා ශුභවාදි ලෙස අසත් බුද්ධිය විනාශ කර දැමිම සඳහා මෙම උතුම් වු වාක්‍යය අප සිහියේ තබා ගනිමු. මේ දිනවල ලෝකයේ විවිධ රට රාජ්‍යවල දිපාවලි උත්සවය සමරනු ලබනවා. ඒ ඒ රටවල මෙම උත්සවයට හුදෙක් ඉන්දියානු සම්භව්‍යය ඇති අය පමණක් නොව ඒ ඒ රටේ ජනතාව; සංගම් හා විවිධ සාමාජික සංස්ථා මෙම උත්සවයට ඉතා සිත්ගන්නාසුළු අයුරෙන් සහභාගි වෙනවා. හරියට වෙනමම ඉන්දියාවක් බිහි වුවා වාගේ. මිත්‍රවරුනි; උත්සවමය සංචාරක ව්‍යාපාරයද අපගේම චිත්තාකර්ෂනයට ලත් වි ඇත. උත්සවිය රටක් හැටියට ප්‍රසිද්ධ අපගේ රට උත්සවමය සංචාරක ව්‍යාපාරය කෙරෙහිද විශාල බලාපොරොත්තු තැබිය හැකිය....

අජර්බයිජනයේ, අගනගර බකුයේ වෙරළබඩ ප්‍රදේශයක දෙදිනක තිස්සේ පවත්වා අවශන්වුනු 18 වන නොබැඳි ජාතින්ගේ ශිඛර සමුළුවෙන් (Non-aligned Movement), (NAM) ලෝකයේ දැනුනුත් නොබැඳි ජාතින්ගේ සුමළුව ජිවමානව පැවතිමක් ගැන විදහා දැක්විමක් සිදුකොට ඇත. දශක දෙකක ඉහතදි සිට ඇරැඹුනු එම සමුළුව ගැන ඒ තරම්ම ප්‍රසාදයක් නොදැක්වු බටහිර ලෝකයා නිරන්තරව එම සමුළුව බිඬ වැටිමක් ගැන අපෙක්ෂා පලකොට තිබුනි. කෙසේ නමුදු එම සංවිධානයට නොකඩඩවාම බටහිර ජාතින්ගේ එම අපෙක්ෂා නිශ්ප්‍රභාකොට දෙමිමට හැකිවිය. මේ දැන් නිමාවට පත්වුනු 18 වන NAM ශිඛර සමුළුව අජර්බයිජානයේ අනුග්‍රහයෙන් පවත්වන ලද අතර මධ්‍ය ආදියානු රටවල් රැස 2011 වස අග තරමකින් ප්‍රමාදව එම කවයට සම්බන්ධ විය. මෙවැනි පසුබිමකින්ම වෙනස්විගෙන යන ලෝකයා අතර මෙම කවයට තිබෙන තැන විදහා දැක්විමක් සිදුව ඇත. ලෝකයා අතර දැනුනුත් එම සංවිධානය ගැන කතරමකින් හෝ විස්වාසය තබා තිබෙන පිරිසක් සිටින බව එම සමුළුවෙන් තවදුරටත් විදහා දැක්වුනි. එය යුගයක් තුන්වන ලෝකයේ කේවල හඬක් ලෙසින් පැවතුනි. එම රටවල් මෙම සංවිධානය යටතේ එවක ප්‍රබල බටහිර රටවල් රැසට තම අවශ්‍යතා දැනුවත් කිරිම සිදුකොට තිබුනි.  එම නොබැඳි ජාතින්ගේ ...

පාකිස්තානයේ ආගමික සුළුතරයන් සිටින්නේ බහුතරවාදයේ අවසානයේ ය. රට ද සුළුතර සංඛ්‍යාව පහත වැටෙමින් තිබේ. පාකිස්තානය පිහිටුවන විට හින්දු, සීක්, කිතුනුවන්, පාර්සිවරුන් සහ බෞද්ධයන් ඇතුළු සුළු ජාතීන්ගේ මුළු ජනගහනය 28% කි. එවකට නැගෙනහිර පාකිස්තානයේ හින්දු ජනගහනය 22% ක් පමණ විය. කෙසේ වෙතත් අද වන විට පාකිස්තානයේ සුළු ජාතීන් 4% ට වඩා අඩුය. පාකිස්තානයේ ආරම්භක පියා වන මොහොමඩ් අලි ජින්නා “ලෞකික” පාකිස්තානයක් දැක තිබේ. එහෙත්, ඔහුගේ ජීවිත කාලය තුළ පවා මූලධර්මවාදීන් “රාජ්‍ය” ආගමක් සඳහා මුල් බැස ගත් අතර, අවසානයේදී 1980 දී ජනාධිපති සියා උල් හක් යටතේ පාකිස්තානය ආගමික ජාතියක් බවට පත්විය. සුළු ජාතීන්ට එරෙහි හිංසනය දශක ගණනාවක් තිස්සේ පාකිස්තානයේ ආඛ්‍යානයයි. පුරාවිද්‍යාත්මක නීති සහ නිශ්පල චෝදනාවලට ඇති බිය නිසා ආගමික සුළුතරයන් අතිශයින්ම අනාරක්‍ෂිත වී ඇත. එක්සත් ජනපදය කියා සිටියේ, පාකිස්තානයේ මිනිසුන්ගේ ඇදහිල්ල නිසා මානව හිමිකම් උල්ලංඝනය කිරීම් සහ වෙනස්කම් කිරීම් පිළිබඳ වාර්තා පිළිබඳව “දැඩි කනස්සල්ලට පත්ව සිටින” බවයි. නීතියේ ආධිපත්‍යය සහ රටේ ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ ඇති නිදහස තහවුරු කරන ලෙස වොෂින්ටනය ඛාන් රජයෙන් ඉල...

ඉන්දියානු-එක්සත් ජනපද මූලෝපායික සංසදයේ දෙවන රැස්වීම ද්විපාර්ශ්වික සබඳතා තවදුරටත් ගැඹුරු කර තිබේ. අග්‍රාමාත්‍ය නරේන්ද්‍ර මෝදි මහතා මෑතකදී කළ එක්සත් ජනපද සංචාරයේ දී ඉදිරි පස් වසර තුළ ඉන්දියාව ඩොලර් ට්‍රිලියන 5 ක ආර්ථිකයක් බවට පත්කිරීමේ සිය අධිෂ්ඨානය පැහැදිලි කර තිබේ. ඉන්දියානු-එක්සත් ජනපද මූලෝපායික සංසද නියෝජිත කණ්ඩායම ඇගේ ආර්ථිකයේ ප්‍රමාණය මෙන් දෙගුණයක් කිරීමට ඉන්දියාව ගත් අධිෂ්ඨානය කෙරෙහි ඔවුන්ගේ විශ්වාසය තහවුරු කළහ. ඉහළ පෙළේ ආයතනික ප්‍රධාන විධායක නිලධාරීන් සහ රාජ්‍ය තාන්ත්‍රිකයින්ගෙන් සමන්විත මෙම සංසදය, ඉන්දියාවේ ඉදිරි පස් වසර ලෝකයේ ඉදිරි වසර 25 නිර්වචනය කරනු ඇතැයි එකඟ විය. ඉන්දීය අග්‍රාමාත්‍යවරයාගෙන් ඉල්ලා සිටිමින් සංසදයේ නියෝජිත කණ්ඩායම අගමැති මෝදිගේ දැක්ම අනුමත කළහ. සංසදයේ ප්‍රධානත්වය දරන්නේ ජෝන් චේම්බර්ස් විසිනි. මෙම දූත පිරිස ඇමරිකානු සීතල යුද්ධ යුගයේ සුප්‍රසිද්ධ ඩිප්ලෝමා හෙන්රි කිසිංගර්, හිටපු එක්සත් ජනපද රාජ්‍ය ලේකම් කොන්ඩලීසා රයිස් සහ ඉහළ පෙළේ සමාගම්වල ප්‍රධාන විධායක නිලධාරීන් 300 කට අධික පිරිසකින් සමන්විත විය. ඉන්දියාව සහ එක්සත් ජනපදය පසුගිය දශක කිහිපය තුළ ඔවුන්ගේ සබඳතා ගුණ...

එළඹෙන නැගෙනහිර ආසියානු සමුළුව, ආසියාන් සමුළුව සහ අනෙකුත් ආශ්‍රිත රැස්වීම් වලට පෙර කලාපීය විස්තීර්ණ ආර්ථික හවුල්කාරිත්වය (RCEP) සාක්ෂාත් කර ගැනීම සඳහා වන සාකච්ඡා නොවැම්බර් 2 සිට 4 දක්වා අවසන් කිරීමට අපේක්ෂා කෙරේ. මෙය 2020 ජුනි මාසයේදී විධිමත් ගිවිසුමක් ඇති කර ගැනීමට මග පාදනු ඇත. අග්‍රාමාත්‍ය නරේන්ද්‍ර මෝදි ලබන මස මුලදී බැංකොක් නුවර පැවැත්වෙන නැගෙනහිර ආසියානු සමුළුවට සහ අනෙකුත් රැස්වීම්වලට සහභාගී වීමට නියමිතය. රැස්වීමේ න්‍යාය පත්‍රයේ RCEP ද ඉහළ මට්ටමක පවතී. ගිනිකොනදිග ආසියානු ජාතීන්ගේ සංගමයේ (ආසියාන්) සාමාජිකයන් දස දෙනා සහ එහි සංවාද හවුල්කරුවන් 6 දෙනා සම්බන්ධ කර ගත් RCEP සාකච්ඡා 2012 නොවැම්බර් මාසයේ දී ආරම්භ විය. වට කිහිපයක් ආසියාන්හි ප්‍රධාන ආසියානු ආර්ථිකයන් සම්බන්ධ බහුපාර්ශ්වීය සාකච්ඡා පසුගිය වසර හත තුළ සිදුවී ඇත. මෙම මෙගා කලාපීය වෙළඳ කන්ඩායමේ නවතම රැස්වීම මේ සතියේ බැංකොක් නුවරදී අවසන් විය. සාකච්ඡා ගිවිසුම්වලින් සියයට 80 කට වැඩි ප්‍රමාණයක් අවසන් කර ඇත.  එක් එක් ගිවිසුම මගින් භාණ්ඩ, සේවා සහ ආයෝජන යන ප්‍රධාන කාරණා තුනෙන් එකක් සපුරාලන ගිවිසුම් 225 න් 185 ක් සඳහා සාකච්ඡා රටවල් එ...

ජනාධිපති රාම් නාත් කෝවින්ද් මහතා පිලිපීනය සහ ජපානය යන රටවල් දෙකට චාරිකාවකට නිරතවි සිටියි. ඉන්දිය නැගෙනහිර ප්‍රතිපත්ති පනතින් (India’s ‘Act East’ Policy) එම රටවල් දෙකටම අතිශය ප්‍රමුඛත්වය ලබාදි ඇත. ජනාධිපති කෝවින්ද් තම මෙම ද්විරාජ්‍ය චාරිකාවේ ප්‍රථම භාගයේ ඔහු පිලිපිනයට ගොඩ බැස්සේය. ඉන්දියාව සහ පිලිපිනය අතර රාජ්‍යතාන්ත්‍රික සබඳතා පිහිටුවාගෙන හරියටම වසර 70 පිරෙන මොහොතේ එම චාරිකාව සිදුව ඇත. අනුතුරුව එතුමන් ජපානයට සෙන්දුවිය. එහිදි එතුමන් ජපානයේ නරුහිටෝ අධිරාජ්‍යාගේ (Japanese Emperor, Naruhito) රාජ්‍යභිෂේක උත්සවයට සහභාගිවිය. ඉන්දියාව සහ පිලිපිනය පොදු අගයන් සහ අන්න්‍යෝන්‍ය වාසිදායි උපායමාර්ගික අවශ්‍යතාවයන්ට සැලකිල්ල දක්වති. මෙම සන්දර්භය යටතේ ඉන්දිය නැගෙනහිර ප්‍රතිපත්ති පනතිනුත් පිලිපිනයට අතිශය තැනක් හිමිකරදි ඇත. න්‍යාමයන්ට ප්‍රමුඛත්වය ලබාදෙන ගෝලිය රටාවකට ප්‍රමුඛත්වය ලබාදෙන ඉන්දියාව සහ පිලිපිනය, ජාත්‍යන්තර නීතිය සහ රටවල් වල සමතැන ගැන මෙන්ම ස්වෛරියත්වයටද පොදු ජාත්‍යන්තර නිතිරිතින් අනුගමනය කරගෙන යයි. ඉන්දු - පිලිපින් සම්බන්ධතාවය, ඉන්දිය නැගෙනහිර ප්‍රතිපත්ති පනතේ ක්‍රියාකාරිරාමුවකින් ඔපවත්වු...

1948 සිට ඉන්දියාව ඔක්තොම්බර් 24 වන දින එක්සත් ජාතින්ගේ දිනය සමරයි. ඉන්දියාව 1945 ජුනි 26 වන දින සැන් ෆ්‍රැන්සිස්කෝ සම්මේලනයෙදි 50 වන සාමිජිකයා ලෙසින් එක්සත් ජාතින්ගේ ප්‍රඥාප්තියට අත්සන් කළේය. නිත්‍ය සාමාජික රටවල් 5 ඇතුළු නිත්‍ය සාමාජික රටවල් විසින් අත්සන් කිරිමෙන් අනතුරුව එක්සත් ජාතින්ගේ ප්‍රඤාපතිය 1945 ඔක්තොම්බර් 24 වන දිනයේ සිට ක්‍රියාත්මක වන්නට විය. 1947 ඔක්තොම්බර් 31 වැනිදා පවත්වන ලද සමුළුවේදි ඔක්තොම්බර් 24 වන දිනය එක්සත් ජාතින්ගේ දිනය හැටියට සැමරිමට මහා සභාව විසින යෝජනාවක් සම්මත කර ගන්නා ලදි. මෙහි පරමාර්ථය වනුයේ අන්තර්ජාතික වශයෙන් මෙම විශ්විය සංවිධානයට සහයෝග ලබා ගැනිම සඳහා එක්සත් ජාතින්ගේ පරමාර්ථ හා ලබා ගත් ජයග්‍රහණයන් ලෝකයා ඉදිරියේ හුවා දැක්විමයි. ඉන්දියාව 1947 අගෝස්තු 15 වැනි දින බ්‍රිතාන්‍ය පාලනයෙන් නිදහස ලබා ගත්තේය. ඒ නිසා ඉන් මාස දෙකකට පසුව එක්සත් ජාතින්ගේ සංවිධානය විසින් සම්මත කර ගන්නා ලද යෝජනාවට සහයෝග දැක්විමට ඉන්දියාවට අවස්ථාව ලැබි තිබුණි. වසර 72ක් ඇතුලත මෙම සංවිධානය ලබා ගත් ජයල්‍රහණයන් අතර යටත් විජිත වාදය අවසන් කර දැමිම; මූලික මානව හිමිකම් හා නිදහස ආරක්ෂා කිරිම සහ සැමෝටම...

අග්‍රාමාත්‍ය නරෙන්ද්‍ර මෝදි මහතා සහ බංග්ලාදේශයේ අග්‍රාමාත්‍ය සෙයික් හසිනා මහත්මිය අතර මෑතදි අත්සන් තැබු බංග්ලාදේශයෙන් තොග වශයෙන් LPG ගෑස් (Liquified Petroleum Gas) ආනයන කරගැනිමේ අවබෝධතා ගිවිසුම (MoU) එකවිධියකින් අසල්වැසි දෙරටේ සම්බන්ධතාවය අතිශය වැදගත් මංසන්දියකට ප්‍රවේශවිමකට මාර්ගය පෑදි ඇත. ඊසානදිග ඉන්දිය ත්‍රිපුරා ප්‍රාන්තයට කිසිදු බාධකයකින් තොරව බංග්ලාදේශයෙන් LPG ගෑස් තොගවශයෙන් ආනයන කරගැනිමේ කාර්‍යය යථාර්තයට හරවා ගැනිම සහ එම විෂය සම්බන්ධයෙන් දෙරට අතරට අන්න්‍යෝන්‍ය අවබෝධයක් ඇතිකරගැනිමට දෙරු ප්‍රයත්නය ඉන්දියාවට තරමක අභියෝගයක් වු නමදු තවත් පැත්තකින් එය දුෂ්කර සමයක එකිනෙකාට සහයෝගය දැක්විමේ ජිවය මෙහිදි මනාව විදහා දැක්වුනි. එම ඉන්දිය දේශසිමාන්ත ප්‍රාන්ත රාජ්‍යයට බංග්ලදේශයෙන් තොගවශයෙන් LPG ගෑස් ආනයන කරවාගැනිමට හැකිවිම කිසිදු බාධකයකින් තොරව එම ප්‍රදේශයට LPG ගෑස් සපයාදිමට ඉඩසැළසුනු අතරට මෙතෙක් එම ප්‍රදේශයට ගෑස් සැපයිමට සිදුකෙරුනු වැය සහ කාලයත් සෑහෙනදුට පහත දමා ගැනිමට හැකිවිය. මේ දක්වා ඊසානදිග ඉන්දිය ඇසෑම් ප්‍රාන්තයේ අගනගර ගුවහටි (Guwahati) සිට මේඝාලය (Meghalaya) ප්‍රාන්තය හෝ සිල්චර් (Silch...

සීමා පාලන රේඛාව ඉක්මවා පාකිස්තානය විසින් යුද විරාමය උල්ලංඝණය කිරිම නිසා පාකිස්තාන පාලන යටතේ පවතින කාශ්මිරයේ පාකිස්තානය විසින් ත්‍රස්තවාදින් පත් කර එවන කේන්ද්‍රයක් සහ ඉදිරිපෙලේ පාකිස්තානි කඳවුරු කිහිපයකට ප්‍රහාර එල්ල කිරිමට ඉන්දියාව ඉලක්ක කර ඇත. ඉන්දියා හමුදාව විසින් එල්ල කරන ලද ප්‍රතිප්‍රහාරවලදි පාකිස්තාන සෙබලුන් කීපදෙනෙක්ම මරුමුවට පත් වු බව ඉන්දියා හමුදාපති ජෙනරාල් බිපින් රාවට් මහතා ප්‍රකාශ කළේය. ජම්මු කාශ්මිරයෙන් වගන්ති 370 ඉවත් කර ගැනිමෙන් පසුව පාකිස්තානය කිහිප වරක්ම යුද විරාමය උල්ලංඝනය කර ඇත. ජම්මු කාශ්මිර ප්‍රශ්නයට ජාත්‍යන්තර ප්‍රජාව සම්බන්ධ කර ගැනිමට නොහැකි විම නිසා පාකිස්තානය යුද විරාමය උල්ලංණඝණය කිරිම හා සීමා හරහා ත්‍රස්තවාදින් පත් කර එවිම වැනි ක්‍රියාවලට යෙදි සිටි. කෙසේ වුවද ඔවුන්ගේ සෑම අත්සාහයක්ම ඉන්දියා ආරක්ෂක හමුදාව විසින් ව්‍යර්ථ බවට පත් කර ඇත. මේ අතර FATF හෙවත් මූල්‍යමය කාර්යසාධක බලකාය (Financial Action Task Force) පැරිසියෙදී පවත්වන ලද සාකච්ඡාවේදි පාකිස්තානය 2020 පෙබරවාරි මාසය දක්වා අනතුරුදායක ලැයිස්තුවට ඇතුලත් කර තැබිය යුතු බවට සම්මත කරගෙන ඇත. ත්‍රස්තවාදින්ට මූල්‍යමය ආධ...

පාකිස්තානයේ පන්ජාබ් පළාතේ නාරෝවාල් දිස්ත්‍රික්කයේ පිහිටා ඇති ගුර්ද්වරා ඩර්බාර් සාහිබ් නැරඹීමට බැතිමතුන් සඳහා කර්තර්පූර් සාහිබ් කොරිඩෝව විවෘත කිරීමට ඉන්දියාව සහ පාකිස්තානය තීරණය කළහ. කර්තර්පූර් සාහිබ් යනු සික් ආගමේ නිර්මාතෘ වන ගෞරවනීය සික් ගුරු නානාක් දේව් ජිගේ දේවස්ථානයයි. ශ්‍රී ගුරු නානාක් දේව් ජි අවුරුදු දහඅටක් තිස්සේ කර්තර්පූර් සාහිබ්හි දේශනා කළේය. එය ඔහුගේ අවසාන විවේක ස්ථානය ද වේ. පළමු සීක් ගුරුගේ 550 වන ජන්ම සංවත්සරයට සමගාමීව නොවැම්බර් මාසයේ විවෘත කිරීම සැලසුම් කර ඇත. පසුගිය වසරේ නොවැම්බරයේදී ඉන්දීය රජය විසින් ඉන්දියාවේ ගුර්දාස්පූර් දිස්ත්‍රික්කයේ ඩෙරා බාබා නානාක් සිට ජාත්‍යන්තර දේශසීමාව දක්වා මංතීරු හතරක කොරිඩෝවක් ඉදිකිරීමට අවසර ලබා දී තිබේ. පාකිස්තානයේ සීක් සිද්ධස්ථාන 173 ක් පමණ ඇත. ඉන්දියාව සහ පාකිස්තානය අතර එකඟ වූ 1974 ද්විපාර්ශ්වික ප්‍රොටෝකෝලය යටතේ එකඟ වූ පරිදි ඉන්දියාවේ සිට පැමිණෙන සීක් බැතිමතුන්ට ඔවුන්ගෙන් කිහිප දෙනෙකුට පමණක් ප්‍රවේශ විය හැකි අතර එමඟින් බැතිමතුන්ට එකිනෙකාගේ භූමියේ පිහිටි ආගමික සිද්ධස්ථාන නැරඹීමට අවස්ථාව ලබා දේ. මීට පෙර, සීක් බැතිමතුන්ට දේශ සීමාවේ ඩෙරා ...

නොබැඳි ව්‍යාපාරය වරක් කළ ගෝලීය අවධානය ආකර්ෂණය කර නොගන්නා අවස්ථාවක අසර්බයිජානය 18 වන NAM සමුළුවට සත්කාරකත්වය දරනු ඇත. නොබැඳි පිළිවෙලට එහි අදාළත්වය නැති වී ඇති බවක් නොවේ. ඒ කෙරෙහි දක්වන උදාසීනත්වය ගෝලීය බලයේ මාරුව නිසා ජාත්‍යන්තර සබඳතාවල නව තාරකා මණ්ඩලයක් බිහි වී තිබේ. අත්ලාන්තික් යුගයේ අවසානය හා ආසියානු සියවසේ පැමිණීමත් සමඟ ලෝකය නව භූ-දේශපාලනික ආදර්ශයක් අත්දකිමින් සිටී. ඇත්ත වශයෙන්ම, 21 වන සියවස කලාපීය හා ගෝලීය සංවිධානවල ව්‍යාප්තිය දැක ඇති කෙනෙක් “ජී-ශුන්‍ය ලෝකයක්” ලෙස හඳුන්වයි. ‘ජී-සීරෝ ලෝකයේ’ යටි පණිවුඩය නම්, සැබෑ ජාත්‍යන්තර න්‍යාය පත්‍රයක් මෙහෙයවීම සඳහා කිසිදු තනි රටකට හෝ කණ්ඩායමකට දේශපාලන, ආර්ථික හා උපායමාර්ගික උත්තේජනයක් නොමැති බවයි. මීට වසර කිහිපයකට පෙර ඉන්දියාවේ ඉහළම උපායමාර්ගික විශේෂයින් විසින් නොබැඳි නොවන 2.O නමින් ලේඛනයක් එළිදක්වන ලද අතර එහි සඳහන් වූයේ නොබැඳි පිළිවෙතේ මූලික මූලධර්ම පිළිපැදීම ඉන්දියාව ලෝක වේදිකාවේ ප්‍රමුඛ ක්‍රීඩකයෙකු බවට පත්කර එහි උපායමාර්ගික ස්වාධීනත්වය සහ වටිනාකම ආරක්ෂා කරන බවයි. පද්ධතියක්. පශ්චාත් සීතල යුද්ධය අවසන් වී නව යුගයක් - සීතල යුද්ධය 2.O ආරම්භ වී ති...

එකසත් ජනපද ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් තුර්කියට එරහිව සම්බාධ පැනවිමට රැගත් තීරණය මුළු මැදිපෙරදිග කලාපය අවට නොසන්සුන් තත්වයක් උදාකරලීමට තුඩු දුන්නේය. එක්සත් ජනපදය සිරියාවේ කුර්ඩිස් වැසියන්ට සහයෝගය දැක්විමට ලබාදුන් හමුදාමය සහයෝගය ඉවත්කොට ගැනිමත් සමගින් හරියටම දිනකින් පසුව කුර්ඩිස් බහුල සිරියානු ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදි බලකායෙන් (Syrian Democratic Forces), (SDF) තොරවු මිත්‍රශීලි ආරක්ෂිත කලාපයක් (buffer zone) ගොඩනගා ගැනිමේ ඉලක්කයකින් උතුරු සිරියාව ආක්‍රමණය කිරිමට තුර්කිය ගත් තීරණයට එකසත් ජනපද ජනාධිපති වරයාගේ දැඩි අප්‍රසාදය නිකුත්ව ඇත. තුර්කි ජනාධිපති රැසෙප් ටය්යිප් ඇර්ඩගොන්, SDF බලවේගය තුර්කියේ PKK හෙවත් 'කුර්ඩිස් කම්කරු පාර්ටි' (Kurdish Workers Party) බලවේගයට වඩාත් බර “ත්‍රස්තවාදින් පිරිසක්” ලෙසින් වැඩිදුරටත් හඳුන්වාදි ඇත. තුර්කි ජනාධිපති වරයා සිරියානු කුර්ඩ්ස් වැසියන් පසුපස ලුහු බඳිමින් තම රටේ කුර්ඩිස් වැසියන්ගේ බලපෑම් පහත දෙමාගැනිමට ප්‍රයත්නයක නිරතවි සිටියි.  අනපේක්ෂිත විධියෙන් සිරියාවෙන් තම සන්නද්ධ බලකාය ඉවත්තොට ගැනිමට ජනාධිපති ටුම්ප් රැගත් තීරණය එක විධියකින් සිරියාවෙන් ISIS ත...

අෆ්‍රිකානු මහාද්විපය සමග සබඳතා තර කරනු වස් ඉන්දිය උප ජනාධිපති වෙන්කියා නායිඩු මහතා මෑතදි කොමොරොස් සහ සියෙරා ලියොන් යන රාජ්‍යවලට චාරිකා කළේය. සාගර කලාපිය අසල්වාසි රාජ්‍යක් හැටියට ඉන්දියාව තම ප්‍රගතිය පිළිබඳ අත්දැකිම් කොමොරොස් රාජ්‍යය සමග බෙදා ගැනිමට සුදානමින් සිටි. ඉන්දියාව කොමොරොස් දිවයිනේ ත්ථිරසිර සංවර්ධන සහකරුවෙකු ලෙසින් කටයුතු කිරිමට කැමැත්ත කළ කර ඇත. උප ජනාධිපති වෙන්කියා නායිඩු මහතා ජනාධිපති අජ්ලි අසෝමනි සමග සාකච්ඡාවක් පැවැත්විය. නායක දෙපොල අතර විවිධ අවස්ථා පිඵිබඳ සාකච්ඡා පැවැත්වුණි. නවීකරණය කළ හැකි බලශක්ති සහ සනිපාරක්ෂාව සම්බන්ධ ආර්ථික සහයෝග ද ඔවුන්ගේ සාකච්ඡාවට ඇතුලත් විය. ප්‍රවෘත්ති තාක්ෂණය; සහ සාගර ආරක්ෂාව ද සාක්ච්ඡාවට ඇතුලත් විය. අරක්ෂක කටයුතු පිළිබඳ අවබෝධාත්මක ගිවිසුමක් ද අත්සන් කරනු ලැබිය. දෙරට අතර සංචාරය කිරිම සඳහා රාජතාන්ත්‍රික හා නිලධාරි මට්ටමේ ගමන් බලපත්‍ර දරන්නන් සඳහා වීසා බලපත්‍ර අවශ්‍ය නොවනු ඇත. මොරොනි නම් ස්ථානයේ හි මෙගාවොට් 18ක විදුලි බලාගාරයක් පිහිටුවිම හා ඇමරිකානු ඩොලාර් මිලියන 41;6 කවෘත්තිය පුහුණු කේන්ද්‍රයක් ද පිහිටුවිමේ ඉන්දියා ආධාරය නිසා දෙරට අතර ...

අග්‍රාමාත්‍ය නරේන්ද්‍ර මෝදි සහ ජනාධිපති ෂි ජින්පිං (XI Jinping) අතර මාමල්ලපුරම්හි පවත්වන ලද අනියමිත ශිඛර සමුළුවේදි ඉන්දියාව සහ චීනය අතර අතිශය ඉහල මට්ටමේ ආර්ථික සහ වෙළඳ සංවාද යාන්ත්‍රනයක් ගොඩනගා ගැනිමට එකඟවි ඇත. මෙය දෙපාර්ශ්වයේ දේශසිමා ප්‍රශ්ණ විසඳා ගැනිම සඳහා චිනය සහ ඉන්දියාව අතර ගොඩනගා ගන්නා ලද විශේෂ නියෝජිත මට්ටමේ යාන්‍ත්‍රනයට අතිසය සමානය. ඉන්දිය මුදල් කටයතු අමාත්‍ය නිර්මලා සිතාරමන් මහත්මිය සහ චින උප ජනාධිපති හු චුන් හුවා (Hu Chun Hua) යන දෙදෙනාගේ සම සභාපතිත්වය යටතේ එම යාන්ත්‍රනය ක්‍රියාත්මක කිරිමට සැළසුම් යෙදෙවා ඇත.  පසුගිය දින කිහිපයතට ඉහතදි අවශන්වුනු අනියමිත ශිඛර සමුළුවේ ඉලක්කය දෙපාර්ශ්වයේ නායකයින් අතරට නිරන්තරව ඉහල මට්ටමේ සාකච්ජා සහ මුවිම් පවත්වා ගැනිමකට වේ. ගොඩනගා ගත් එම යාන්ත්‍රනයෙන් $ බිලියන50 කින් පෙයිජිං පරිපාලනයට වඩාත් වාසිවන විධියෙන් ඉහල නැගිගෙන එන වෙළඳ පරතරයට ක්ෂණික විසඳුම් සොයා ගැනිමට තවදුරටත් අපෙක්ෂා කරයි. කෙසේ නමුදු, මේ දක්වා මෙම යාන්ත්‍රනයට අදාල අංගසම්පුර්ණ විස්තරයත් පිරිනමා නොමැති හෙයින් දැන් අධ්‍යනයක නිරතවි සිටින අතර ඉන්දිය කාර්මික අංශයට එයින් වාසි ගෙනදෙයි...

පාකිස්තානයේ අග්‍රාමාත්‍ය ඉම්රාන් ඛාන් දින දෙකක චීන චාරිකාවකට නිරතවිය. පාකිස්තානයේ හමුදාපති ජෙනරාල් ඛමාර් ජවේද් බජ්වාත් චින හමුදාපති ජෙනරලාල් ඡං යෞජියාව සහ චින මහජන විමුක්ති බලකායේ (PLA), ජ්‍යෙෂ්ඨ බලධාරින් පිරිසව හමුවිමට ඛාන් මහතාගේ සංචාරයට හරියටම දිනකට පෙර පෙයිජිං නගරයට සේන්දුවිය. ජෙනරාල් බජ්වා චින ජනාධිපති ෂි ජින්පිංග් සහ අග්‍රාමාත්‍ය ලි කකියංග් අතර පැවැත්වු සාකච්ජාවට සම්බන්ධ විය. මෙම වසරක පමන කාලය අතරතුර සිදුවුනු මෙය ඉම්රාන් කාන්ගේ සතරවන චින චාරිකාවද වේ. එම හමුවෙන් ඒකාබද්ධ ප්‍රකාශණයක් පිරිනැමු රටවල් දෙක, “ නවයුගයේ හවුල් අනාගතයේ පොදු අවශ්‍යතා යටතේවු ”, “ සෑම දේශගුණයකටම ඔරොත්තු දෙන පාකිස්තාන් - චින උපායමාර්ග සහයෝගාත්මක හවුල්කාරත්වය තවදුරටත් ශක්තිමත් කරගැනිම” එම හමුවේ ඉලක්කය ලෙසින් තවදුරටත් පෙන්වාදි ඇත. බළාපොරොත්තු වුනු විධියෙන්ම එම ප්‍රකාශණයේ ඡේදයක ජම්මු සහ කාශ්මිරයේ පසුබිමත් ඇතුලත් කොට ඇත. එකසත් ජාතින්ගේ සංවිධානයේ යෝජනාවට පාකිස්තානයේ සැළකිල්ලට සෑහිම පලකරමින් ඉන්දියාව සමගින් ප්‍රශ්ණය ද්විපාර්ශ්විකව විසඳා ගන්නා ලෙසින් පෙයිජිං පරිපාලනය පාකිස්තානයට පැහැදිළි පණිවිඩයක් නිකුත්කොට ඇත. ඉමරාන්...

අග්‍රාමාත්‍ය නරේන්ද්‍ර මෝදි චීන ජනාධිපති ෂී ජින් පිං මහතා මාමල්ලපුරම් හිදී හමුවිය. ‘අවිධිමත් සමුළුව’ දෘෂ්ටි විද්‍යාව හා සැලකිලිමත් විය යුතු කරුණු පිළිබඳ අවංක සාකච්ඡාව සහ ප්‍රති .ල සම්බන්ධයෙන් ද හොඳ මට්ටමක පැවතුනි. ගෝලීය හා කලාපීය පිළිවෙලෙහි ඇති වන කැලඹීම් හමුවේ ද්විපාර්ශ්වික සබඳතා තවදුරටත් ස්ථාවර කිරීම හා පුළුල් කිරීම මෙයින් අපේක්ෂා කෙරේ. ආසියාවේ “එකවර නැගී එන” රටවල ප්‍රබල නායකයන් දෙදෙනා අතර 2 වන අවිධිමත් සමුළුව සති අන්තයේ දී චෙන්නායි නගරයට සමීප විය. පළමු දිනය විශාල උපායමාර්ගික ගැටළු, ශිෂ්ටාචාරික සම්බන්ධතා සහ ජාතික සංවර්ධන ගමන්මග, ත්‍රස්තවාදය පිළිබඳ වෙළඳ හා ආරක්ෂක අවශ්‍යතා සඳහා කැප කරන ලදී. දෙවන දිනයේදී ද්විපාර්ශ්වික ගැටළු සම්බන්ධව වඩා සැලකිය යුතු සාකච්ඡා පැවැත්වූ අතර දේශසීමා ස්ථාවරත්වය, ත්‍රස්තවාදය, වෙළඳාම, ආයෝජන සහ ජනතාව අතර සම්බන්ධතා වැනි ද්විපාර්ශ්වික සබඳතා කෙරෙහි වැඩි අවධානයක් යොමු කරන ලදී. දෘෂ්ටි විද්‍යාව මත, මාමල්ලපුරම් පන්සල් සංකීර්ණය නැරඹීම සහ පල්ලව රාජවංශය චීනයේ ‘පැරමවුන්ට්’ නායකයා සමඟ හොඳින් බැස ගොස් ඇති බැවින් ශිෂ්ටාචාරමය වැදගත්කම පිළිබඳ අගමැති මෝදිගේ පැහැදිලි කිරීම. බීජින...

තුර්කියේ සන්නද්ධ හමුදා අරමුණු තුනක් සමඟ බදාදා “සාම සාම වසන්තය” දියත් කළහ: තුර්කිය සිරියාව සමඟ දේශසීමා වල ආරක්ෂාව සහතික කිරීම, කලාපය තුළ ක්‍රියාත්මක වන ත්‍රස්තවාදීන් උදාසීන කිරීම සහ කලාපයේ ජීවත්වන සිරියානුවන් ත්‍රස්තවාදයෙන් බේරා ගැනීම. නිල නිවේදනයක් නිකුත් කරමින් ඉන්දියාව කියා සිටියේ නවදිල්ලිය “ඊසානදිග සිරියාවේ තුර්කිය විසින් ඒකපාර්ශ්විකව සිදුකරන මිලිටරි ප්‍රහාරය ගැන දැඩි අවධානයෙන් සිටින” බවයි. තුර්කියේ ක්‍රියා කලාපය තුළ ස්ථාවරත්වය හා ත්‍රස්තවාදයට එරෙහි සටන අඩපණ කළ හැකි බව ඉන්දියාවට හැඟේ. මානුෂීය හා සිවිල් පීඩාවන් ඇති කිරීමේ හැකියාව ද එයට ඇත. සිරියාවේ ස්වෛරීභාවයට හා භෞමික අඛණ්ඩතාවයට ගරු කරන ලෙස ඉන්දියාව තුර්කියෙන් ඉල්ලා සිටියේය.  පසුගිය මාසයේ එක්සත් ජාතීන්ගේ මහා මණ්ඩල සැසිවාරය අමතමින් තුර්කියේ ජනාධිපති අර්ඩෝගන් සිය දදීර්ඝ දේශනයෙන් සැලකිය යුතු ප්‍රමාණයක් ඊසානදිග සිරියාවේ තත්වය වෙනුවෙන් කැප කර තිබුණි. තුර්කියට දැනට තුර්කියේ වෙසෙන සිරියාවේ සිට මිලියන 2 ක සරණාගතයින් නැවත පදිංචි කරවීමට හැකි වන පරිදි මෙම කලාපයේ “ආරක්ෂිත ප්‍රදේශයක්” ඇති කිරීමට ඔහු යෝජනා කර තිබුණි. තුර්කි ජනාධිපතිවරයා...