ඉම්රාන් ඛාන් ඩාවෝස් හි සිය මතය සවිමත් කිරීමට අසමත් වෙයි
පාකිස්තාන අගමැති ඉම්රාන් ඛාන් 2020 ලෝක ආර්ථික සංසදය සඳහා ඩාවෝස් වෙත ප්රසිද්ධියේ සංචාරය කළේය. ස්විට්සර්ලන්තයේ ස්කී රිසෝට් හිදී ඔහු එක්සත් ජනපද ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්රම්ප් ද හමුවිය. ඔහුගේ අදහස පරිදි ඛාන් මහතා යළිත් වරක් කාශ්මීරය සහ ඔහුගේ හුරුපුරුදු ඉන්දියානු විරෝධී භාවය පිළිබඳ ප්රශ්නය මතු කළේය. “අපි ඉන්දියාව සමඟ වඩා හොඳ සබඳතා පවත්වන සෑම අවස්ථාවකම, අප උපායමාර්ගිකව කෙතරම් ශක්තිමත් දැයි ලෝකය දකිනු ඇත” යනුවෙන් පැවසීමට ඔහු එම වේදිකාවම භාවිතා කළේය. “පාකිස්තානයේ ත්රස්තවාදයක් නැත” යනුවෙන් ඔහු පැවසූ නමුත් කිසිවක් සත්යයෙන් දුරස් විය නොහැකිය. යථාර්ථය නම්, ත්රස්ත කණ්ඩායම් පාකිස්තාන සංස්ථාපිතයේ නිල අනුග්රහය භුක්ති විඳිති. ත්රස්තවාදී ජාල එම රටේ සමෘධිමත් වෙමින් පවතී. මූල්ය ක්රියාකාරී කාර්ය සාධක බලකායේ (එෆ්ඒටීඑෆ්) මීළඟ රැස්වීම ලෙස, පැරිස් පදනම් කරගත් ගෝලීය ත්රස්ත විරෝධී මූල්ය මුරකාවල් යනු පාකිස්තානයේ “ලැයිස්තුගත කිරීම” සඳහා කැඳවීමකි; පාකිස්තාන රජය තම භූමියේ ක්රියාකාරී ත්රස්ත සංවිධානවලින් මේ මොහොතේ පහත් මට්ටමක සිටින ලෙස ඉල්ලා ඇති බව පෙනේ.
ඉන්දියාවේ විදේශ කටයුතු අමාත්යාංශය නිවේදනයක් නිකුත් කරමින් කියා සිටියේ පාකිස්තාන අග්රාමාත්ය ඉම්රාන් ඛාන් ඩාවෝස් නුවරදී කළ ඉන්දියාව සහ පාකිස්තාන සබඳතා පිළිබඳව කළ ප්රකාශය පුදුමයක් නොවන බවයි. ඔහුගේ ප්රකාශයේ අන්තර්ගතය සහ ස්වරය සත්ය වශයෙන්ම සාවද්ය හා පරස්පර විරෝධී පමණක් නොව, වර්ධනය වන කලකිරීමේ හැඟීමක් ද පෙන්නුම් කරයි. එක් අතකින් ත්රස්තවාදයට එරෙහි සටනේදී වින්දිත කාඩ් පත සෙල්ලම් කිරීම ගෝලීය ප්රජාව දැක ඇති බවත් අනෙක් පැත්තෙන් ඉන්දියාව සහ වෙනත් රටවල් ඉලක්ක කරගත් ත්රස්ත කණ්ඩායම්වලට සහාය දෙන බවත් පාකිස්තානය වටහා ගත යුතුය. ඔහු කියා සිටින පරිදි ඉන්දියාව සමඟ සාමකාමී හා සාමාන්ය සම්බන්ධතාවයක් සඳහා පාකිස්තානය සැබවින්ම බැරෑරුම් නම්, හිතකර වාතාවරණයක් නිර්මාණය කිරීමේ වගකීම පාකිස්තානයට පැවරේ. ජාත්යන්තර ප්රජාවගේ අවධානය වෙනතකට හැරවීම සඳහා නොමඟ යවන සහ අනතුරු ඇඟවීමේ ප්රකාශ නිකුත් කරනවාට වඩා එහි භූමියේ සිට ක්රියාත්මක වන ත්රස්ත කණ්ඩායම්වලට එරෙහිව විශ්වාසදායක, ආපසු හැරවිය නොහැකි සහ සත්යාපිත ක්රියාමාර්ග ගත යුතුය.
ඩාවෝස් රැස්වීමේදී ඇසූ ප්රශ්නයකට පිළිතුරු දෙමින් ඉම්රාන් ඛාන් කියා සිටියේ “යම් ත්රස්තවාදයක් ඇත්නම් එය ඇෆ්ගනිස්ථානයේ සිට පාකිස්තානයට පැමිණෙන බවත් පාකිස්තානය තුළ ත්රස්තවාදයක් නොමැති” බවයි. පාකිස්තාන විශ්ලේෂකයින්ගේ මතය වන්නේ ඇෆ්ගනිස්ථානයේ යුද්ධය සටන්කාමී කැරැල්ල ඇතුළු ඝාතන වලට වඩා රාක්ෂයන් නිර්මාණය කර ඇති බව ඛාන් මහතා පැවසීම නිවැරදිය. එහෙත්, සෑම කෙනෙකුගේම මනසෙහි ඇති ඉහළම ප්රශ්නයට පිළිතුරු දීමට ඔහු අපොහොසත් විය: එක්සත් ජනපද හමුදා ඉවත්ව ගිය පසු ඇෆ්ගනිස්ථානයට කුමක් සිදුවේද?
පාකිස්තාන අග්රාමාත්යවරයා ඩාවෝස් හි සිටියේ WEF සම්මුතිය නිසා ය, කෙසේ වෙතත්, ඔහු තම රටේ ආර්ථිකය පිළිබඳ කාරණා සම්බන්ධයෙන් මුළුමනින්ම කම්පා විය. පාකිස්තානය ආයෝජන ගමනාන්තයක් ලෙස තෝරා ගැනීමේදී, 2019 ජූලි මාසයේදී ජාත්යන්තර මූල්ය අරමුදල් ඇපදීමේ පැකේජයක් සඳහා අත්සන් කිරීමෙන් පසු තම රජය විසින් ක්රියාත්මක කර ඇති කප්පාදු පියවරයන් සඳහා සංවර්ධිත ලෝකයේ අනුමැතිය ලබා ගැනීමට ඔහුට නොහැකි විය. ඛාන් මහතාට එය ප්රයෝජනයට ගැනීමට නොහැකි විය. ඒ වෙනුවට, ඛාන් මහතා විසින් ඉදිරිපත් කරන ලද සමහර ප්රධාන කරුණු පාකිස්තානයේ අඩුපාඩු හෙළි කළ අතර පාකිස්තානයට ආයෝජකයින්ට ලබා දිය හැකි අවස්ථාවන් ඉස්මතු කළේ නැත.
පසුගිය වසරට වඩා විදේශ ආයෝජන දෙගුණයකින් වැඩි වී ඇති බව නැවත නැවතත් අගමැති ඛාන් පැවසීය. කෙසේ වෙතත්, මේ සියල්ලම පාහේ ද්වි-ඉලක්කම් ප්රතිලාභ අනුපාතය හෝ කෙටි කාලීන භාණ්ඩාගාර බිල්පත් මගින් ආකර්ෂණය වන ‘උණුසුම් මුදල්’ වේ. මෙම පනත් පාකිස්තානයේ සාර්ව ආර්ථික අස්ථාවරත්වයේ රෝග ලක්ෂණයක් වන අතර ධාරිතාව ඉහල නැංවීම ආකර්ශනය කර ගැනීමට ඉස්ලාමාබාද්ට ඇති නොහැකියාව පිළිබිඹු කරයි. ඉම්රාන් ඛාන්ගේ ඩාවෝස් සංචාරයේ තවත් සිත්ගන්නා කරුණක් නම්, මෙම සංචාරයට අනුග්රහය දැක්වූයේ ඔහුගේ ව්යවසායක මිතුරන් දෙදෙනෙකු වන ඉක්රම් සෙගල් සහ ඉම්රාන් චෞද්රි විසිනි. රට ‘මිත්ර ධනවාදය’ සඳහා ප්රසිද්ධියක් උසුලන බැවින් මෙය පාකිස්තානයේ දේශපාලන උෂ්ණත්වය ඉහළ නැංවීම සහතික ය. ඇත්ත වශයෙන්ම, ඉම්රාන් ඛාන්ගේ එක් වරක් උපදේශකයා සතුරෙකු වීමට මෙය එක් හේතුවක් විය, හිටපු අගමැති නවාස් ෂරීෆ් වත්මන් පාලන තන්ත්රය විසින් සිරගත කරන ලදී. තම රටේ ආර්ථික අපේක්ෂාවන් කෙරෙහි අවධානය යොමු කළේ නම් එය පාකිස්තාන අගමැතිවරයාට වඩා හොඳ සේවයක් වනු ඇත. කෙසේ වෙතත්, පාකිස්තාන විශ්ලේෂකයින්ට අනුව, ඛාන් මහතා සිය නැගෙනහිර “හම්සායා” (අසල්වැසියා) කෙරෙහි දක්වන ඇල්ම ඔහුගේ සියලු ගැටලු සඳහා තෛලයකි.
පිටපත: කෞෂික් රෝයි, සමස්ත ඉන්දීය ගුවන් විදුලි සේවයේ ප්රවෘත්ති විශ්ලේෂක
ඉන්දියාවේ විදේශ කටයුතු අමාත්යාංශය නිවේදනයක් නිකුත් කරමින් කියා සිටියේ පාකිස්තාන අග්රාමාත්ය ඉම්රාන් ඛාන් ඩාවෝස් නුවරදී කළ ඉන්දියාව සහ පාකිස්තාන සබඳතා පිළිබඳව කළ ප්රකාශය පුදුමයක් නොවන බවයි. ඔහුගේ ප්රකාශයේ අන්තර්ගතය සහ ස්වරය සත්ය වශයෙන්ම සාවද්ය හා පරස්පර විරෝධී පමණක් නොව, වර්ධනය වන කලකිරීමේ හැඟීමක් ද පෙන්නුම් කරයි. එක් අතකින් ත්රස්තවාදයට එරෙහි සටනේදී වින්දිත කාඩ් පත සෙල්ලම් කිරීම ගෝලීය ප්රජාව දැක ඇති බවත් අනෙක් පැත්තෙන් ඉන්දියාව සහ වෙනත් රටවල් ඉලක්ක කරගත් ත්රස්ත කණ්ඩායම්වලට සහාය දෙන බවත් පාකිස්තානය වටහා ගත යුතුය. ඔහු කියා සිටින පරිදි ඉන්දියාව සමඟ සාමකාමී හා සාමාන්ය සම්බන්ධතාවයක් සඳහා පාකිස්තානය සැබවින්ම බැරෑරුම් නම්, හිතකර වාතාවරණයක් නිර්මාණය කිරීමේ වගකීම පාකිස්තානයට පැවරේ. ජාත්යන්තර ප්රජාවගේ අවධානය වෙනතකට හැරවීම සඳහා නොමඟ යවන සහ අනතුරු ඇඟවීමේ ප්රකාශ නිකුත් කරනවාට වඩා එහි භූමියේ සිට ක්රියාත්මක වන ත්රස්ත කණ්ඩායම්වලට එරෙහිව විශ්වාසදායක, ආපසු හැරවිය නොහැකි සහ සත්යාපිත ක්රියාමාර්ග ගත යුතුය.
ඩාවෝස් රැස්වීමේදී ඇසූ ප්රශ්නයකට පිළිතුරු දෙමින් ඉම්රාන් ඛාන් කියා සිටියේ “යම් ත්රස්තවාදයක් ඇත්නම් එය ඇෆ්ගනිස්ථානයේ සිට පාකිස්තානයට පැමිණෙන බවත් පාකිස්තානය තුළ ත්රස්තවාදයක් නොමැති” බවයි. පාකිස්තාන විශ්ලේෂකයින්ගේ මතය වන්නේ ඇෆ්ගනිස්ථානයේ යුද්ධය සටන්කාමී කැරැල්ල ඇතුළු ඝාතන වලට වඩා රාක්ෂයන් නිර්මාණය කර ඇති බව ඛාන් මහතා පැවසීම නිවැරදිය. එහෙත්, සෑම කෙනෙකුගේම මනසෙහි ඇති ඉහළම ප්රශ්නයට පිළිතුරු දීමට ඔහු අපොහොසත් විය: එක්සත් ජනපද හමුදා ඉවත්ව ගිය පසු ඇෆ්ගනිස්ථානයට කුමක් සිදුවේද?
පාකිස්තාන අග්රාමාත්යවරයා ඩාවෝස් හි සිටියේ WEF සම්මුතිය නිසා ය, කෙසේ වෙතත්, ඔහු තම රටේ ආර්ථිකය පිළිබඳ කාරණා සම්බන්ධයෙන් මුළුමනින්ම කම්පා විය. පාකිස්තානය ආයෝජන ගමනාන්තයක් ලෙස තෝරා ගැනීමේදී, 2019 ජූලි මාසයේදී ජාත්යන්තර මූල්ය අරමුදල් ඇපදීමේ පැකේජයක් සඳහා අත්සන් කිරීමෙන් පසු තම රජය විසින් ක්රියාත්මක කර ඇති කප්පාදු පියවරයන් සඳහා සංවර්ධිත ලෝකයේ අනුමැතිය ලබා ගැනීමට ඔහුට නොහැකි විය. ඛාන් මහතාට එය ප්රයෝජනයට ගැනීමට නොහැකි විය. ඒ වෙනුවට, ඛාන් මහතා විසින් ඉදිරිපත් කරන ලද සමහර ප්රධාන කරුණු පාකිස්තානයේ අඩුපාඩු හෙළි කළ අතර පාකිස්තානයට ආයෝජකයින්ට ලබා දිය හැකි අවස්ථාවන් ඉස්මතු කළේ නැත.
පසුගිය වසරට වඩා විදේශ ආයෝජන දෙගුණයකින් වැඩි වී ඇති බව නැවත නැවතත් අගමැති ඛාන් පැවසීය. කෙසේ වෙතත්, මේ සියල්ලම පාහේ ද්වි-ඉලක්කම් ප්රතිලාභ අනුපාතය හෝ කෙටි කාලීන භාණ්ඩාගාර බිල්පත් මගින් ආකර්ෂණය වන ‘උණුසුම් මුදල්’ වේ. මෙම පනත් පාකිස්තානයේ සාර්ව ආර්ථික අස්ථාවරත්වයේ රෝග ලක්ෂණයක් වන අතර ධාරිතාව ඉහල නැංවීම ආකර්ශනය කර ගැනීමට ඉස්ලාමාබාද්ට ඇති නොහැකියාව පිළිබිඹු කරයි. ඉම්රාන් ඛාන්ගේ ඩාවෝස් සංචාරයේ තවත් සිත්ගන්නා කරුණක් නම්, මෙම සංචාරයට අනුග්රහය දැක්වූයේ ඔහුගේ ව්යවසායක මිතුරන් දෙදෙනෙකු වන ඉක්රම් සෙගල් සහ ඉම්රාන් චෞද්රි විසිනි. රට ‘මිත්ර ධනවාදය’ සඳහා ප්රසිද්ධියක් උසුලන බැවින් මෙය පාකිස්තානයේ දේශපාලන උෂ්ණත්වය ඉහළ නැංවීම සහතික ය. ඇත්ත වශයෙන්ම, ඉම්රාන් ඛාන්ගේ එක් වරක් උපදේශකයා සතුරෙකු වීමට මෙය එක් හේතුවක් විය, හිටපු අගමැති නවාස් ෂරීෆ් වත්මන් පාලන තන්ත්රය විසින් සිරගත කරන ලදී. තම රටේ ආර්ථික අපේක්ෂාවන් කෙරෙහි අවධානය යොමු කළේ නම් එය පාකිස්තාන අගමැතිවරයාට වඩා හොඳ සේවයක් වනු ඇත. කෙසේ වෙතත්, පාකිස්තාන විශ්ලේෂකයින්ට අනුව, ඛාන් මහතා සිය නැගෙනහිර “හම්සායා” (අසල්වැසියා) කෙරෙහි දක්වන ඇල්ම ඔහුගේ සියලු ගැටලු සඳහා තෛලයකි.
පිටපත: කෞෂික් රෝයි, සමස්ත ඉන්දීය ගුවන් විදුලි සේවයේ ප්රවෘත්ති විශ්ලේෂක
Comments
Post a Comment