එක්සත් ජනපද-ඉරාන් ආතතීන්: සාමය සඳහා ඉන්දියාව විසින් කැඳවීම්

බැග්ඩෑඩ් ගුවන්තොටුපලේ ඉරානයේ ඉහළ හමුදා නිලධාරියෙකු වන කසෙම් සොලෙයිමනී ඝාතනය කිරීමට එක්සත් ජනපදයේ ඒකපාර්ශ්වික තීරණය කලාපයේ අස්ථාවරභාවයට තවත් එක් කර තිබේ. මෙම ප්‍රහාර ඇමරිකාවට එරෙහිව ඉරානයේ මහජන මතය ශක්තිමත් කර ඇති අතර ඉරානය සහ ඇමරිකාව අතර සාකච්ඡා සඳහා ඇති ඉඩකඩ තවදුරටත් ඛාදනය කරයි. ට්‍රම්ප් පරිපාලනයේ ප්‍රකාශිත අරමුණු දෙකකට, මැදපෙරදිගින් ඇමරිකානු හමුදා ආපසු ගෙන්වා ගැනීම සහ ඉරානය න්‍යෂ්ටික අවි රාජ්‍යයක් වීම වැළැක්වීම ද අහිතකර ය. එක්සත් ජනපදය විසින් කරන ලද ඒකපාර්ශ්වික ක්‍රියාමාර්ගය, පූර්ව දැනුම්දීමකින් තොරව, ගල්ෆ් කලාපයේ සිය සහචරයින් කනස්සල්ලට පත්ව ඇති අතර, මෑත මාසවලදී ඔවුන්ගේ නැව් මංතීරු සහ තෙල් යටිතල පහසුකම් ඉලක්ක කර ඇති අතර ඉරානය සමඟ ආතතීන් අවම කිරීමට කටයුතු කරමින් සිටියි.

ඉරානයේ එක්සත් ජනපද ගුවන් හමුදා කඳවුරු දෙකකට පහර දීමෙන් ඉරානය ඝාතනවලට පළිගත්තේය. ජෙනරාල් සොලෙයිමනී හමුදා නිලධාරියෙකු වූ බැවින් හමුදා ඉලක්කයකට එරෙහිව පළිගැනීමක් කළ බව ටෙහෙරානය ප්‍රකාශ කර තිබේ. අල් අසාද් සහ අර්බිල් ගුවන් කඳවුරුවලට එල්ල වූ ප්‍රහාරවලින් ඇමරිකානු හෝ ඉරාක භටයින් තුවාල ලබා නොමැත. ප‍්‍රහාරවලට ප‍්‍රතිචාර වශයෙන් එක්සත් ජනපද ජනාධිපති ට්‍රම්ප් ටෙහෙරානයට එරෙහිව එක්සත් ජනපදය පහර නොදෙන බවට ඉගි කර තිබේ. මෙය සතුරුකම් උත්සන්න කිරීමේ පියවරක් ලෙස සැලකේ. මේ වන විට ඉරානය තවදුරටත් කිසිදු ක්‍රියාමාර්ගයක් නොගන්නා බවට ඉගි කර තිබේ.

මෙම සහතික කිරීම් තිබියදීත්, අස්ථාවර කලාපයේ ආතතීන් ඉහළ මට්ටමක පවතී. දෙරට අතර අඛණ්ඩ සතුරුකම් නැව් සඳහා රක්ෂණ මිල ඇතුළුව බලශක්ති මිල සහ නැව්ගත කිරීම කෙරෙහි ඍජුව බලපානු ඇත. ඉන්දියාව ඉරානයෙන් තෙල් ආනයනය නොකරන අතර; නවදිල්ලිය සිය බලශක්ති අවශ්‍යතාවයෙන් සියයට 80 කට ආසන්න ප්‍රමාණයක් ගල්ෆ් කලාපයෙන් ආනයනය කරයි. කඩාකප්පල් කිරීම් බලශක්ති මිල ඉහළ යාමට හේතු විය හැක. බහාලුම් සඳහා නැව්ගත කිරීමේ හා රක්ෂණයේ ඉහළ යන පිරිවැයට ද එය එකතු වේ. මෙම අවස්ථාවේදී වැඩිවන මිල ගණන් ඉන්දියාවේ ආර්ථිකයට බාධාවක් වනු ඇත. බහාලුම් නැව් වලට එල්ල වූ ප්‍රහාර හේතුවෙන් ඉන්දියාව සිය බොරතෙල් ආරක්ෂා කිරීම සඳහා ගල්ෆ් මුහුදේ නාවික වත්කම් යොදවා තිබේ. තෙල් ආනයනය කිරීමේ සමස්ත මිලට අතිරේක මූල්‍ය පිරිවැයක් දැරීමට මෙම සුපරීක්ෂාකාරීත්වයට අඛණ්ඩව සිදුවනු ඇත.

තෙල් හැරුණු විට මිසයිල ප්‍රහාර සහ වෙනත් ප්‍රහාර අරාබි රටවල ව්‍යාපාරික හා සේවා පන්තියේ කොටසක් වන ඉන්දියානු සංක්‍රමණිකයින්ට අනතුරක් විය හැකිය. සමහර ඇස්තමේන්තු අනුව කලාපයේ ඉන්දියානුවන් මිලියන 8 කට ආසන්න සංඛ්‍යාවක් ජීවත් වන අතර ඩොලර් බිලියන 40 කට ආසන්න ප්‍රමාණයක් ආපසු සිය රටට යවනු ලැබේ. ඉන්දීය විදේශිකයින්ගේ ආරක්ෂාව ඉන්දීය රජය කෙරෙහි අතිශයින්ම වැදගත් වේ. නවදිල්ලිය අතීතයේ දී කලාපයේ ගැටුම් කලාපවලින් සිය පුරවැසියන් සාර්ථකව ඉවත් කර තිබුණි.

මෙම පසුබිම තුළ ඉන්දීය ආරක්ෂක ඇමති රාජ් නාත් සිං මහතා එක්සත් ජනපද ආරක්ෂක ලේකම් මාක් ටී එස්පර් සමඟ කතා කළේය. ගල්ෆ් කලාපයේ පවතින ආරක්‍ෂක තත්ත්වය පිළිබඳව අමාත්‍යවරුන් දෙදෙනා සාකච්ඡා කළහ. සිංග් මහතා ලේකම් එස්පර් ඉන්දියාවේ ගල්ෆ් කලාපයේ කොටස් සහ අවශ්‍යතා සහ නවදිල්ලිය එහි උත්සන්න ආතතිය පිළිබඳව කෙතරම් සැලකිලිමත්ද යන්න පිළිබඳව දැනුම් දුන්නේය. ද්විපාර්ශ්වික ආරක්ෂක සහයෝගීතාව ශක්තිමත් කිරීමට ඔවුන් දැඩි අධිෂ්ඨානය පළ කළහ. ගල්ෆ් කලාපයේ මෑත කාලීන වර්ධනයන් පිළිබඳව එස්පර් මහතා ඉන්දීය ආරක්ෂක ඇමතිවරයාට දන්වා සිටියේය.

ඉන්දියාව කලාපය තුළ ඇගේ අවශ්‍යතා සහ අවශ්‍යතා බෙදා ගත්තේය. පාකිස්තානය පසුකරමින් මධ්‍යම ආසියාව සහ ඇෆ්ගනිස්ථානය සමඟ ඉන්දියාවේ වෙළඳාම සඳහා වැදගත් සම්බන්ධයක් වන උපායමාර්ගික චබහාර් වරාය සංවර්ධනය කිරීමේදී ඉන්දියාව ඉරානයේ හවුල්කරුවෙකි. ඉරානයට පනවා ඇති සම්බාධක මගින් ඉන්දියානු සමාගම් ආයෝජනය කිරීමෙන් වළක්වා ඇති අතර අස්ථාවරත්වය වරාය සඳහා වන ආයෝජන තවදුරටත් අඩු කරනු ඇත. මෙය කලාපය සඳහා ඉන්දියාවේ විශාල සම්බන්ධතා ව්‍යාපෘති සඳහා අහිතකර වනු ඇත.

ඉන්දියාව වර්ධනයන් පිළිබඳව දැඩි විමසිල්ලෙන් සිටිය යුතු අතර ආතතීන් උත්සන්න කිරීම සඳහා බහුපාර්ශ්වීය උත්සාහයන් දිරිමත් කළ යුතුය.

පිටපත: ඇමරිකානු කටයුතු පිළිබඳ උපායමාර්ගික විශ්ලේෂක ආචාර්ය ස්තුති බැනර්ජි