ද්වීපාර්ශ්වික සම්බන්ධතා ඉහල නංවා ගැනීමට ඉන්දියාව සහ නේපාලය උත්සාහ කරයි
කත්මණ්ඩු නුවර පැවති ඉන්දියානු නේපාල ඒකාබද්ධ කොමිෂන් සභාවේ 5 වන රැස්වීම, සම්බන්ධතාවය, ආර්ථික හවුල්කාරිත්වය, වෙළඳාම, සංක්රමණ, විදුලිය, ජල සම්පත් සහ සංස්කෘතිය සහ අධ්යාපනය යන අංශ කෙරෙහි විශේෂ අවධානයක් යොමු කරමින් ද්විපාර්ශ්වික සබඳතා පිළිබඳ පුළුල් අවධානයක් යොමු කර තිබේ. මෙම රැස්වීම දෙරටේ විදේශ අමාත්යවරුන්ගේ ප්රධානත්වයෙන් පැවැත්විණි. ඉන්දියාවේ විදේශ කටයුතු අමාත්ය ආචාර්ය සුබ්රමනියම් ජයිශංකර් ඩකා සිට කත්මණ්ඩු බලා පියාසර කළේ අන්යෝන්ය අවශ්යතා සහ කලාපීය කරුණු පිළිබඳව බංග්ලාදේශ නායකයින් සමඟ ඵලදායී සාකච්ඡා පැවැත්වීමෙන් පසුව ය. ඒකාබද්ධ කොමිෂන් සභා රැස්වීමට පෙර ආචාර්ය ජයශංකර් නේපාල අගමැති කේ.පී. ෂර්මා ඔලි. මේ වසරේ මැයි මාසයේදී අග්රාමාත්ය නරේන්ද්ර මෝදි නැවත බලයට පත්වීමෙන් පසු ඉන්දීය අමාත්යවරයකු විසින් නේපාලයට ගිය පළමු ඉහළ පෙළේ සංචාරය මෙයයි. නේපාලයේ විදේශ කටයුතු අමාත්යාංශයේ නිවේදනයක් නිකුත් කරමින් කියා සිටියේ පසුගිය දෙවසර තුළ ඉහළ මට්ටමේ සංචාරයන් හුවමාරු කර ගැනීමෙන් පසුව නේපාල-ඉන්දියානු සබඳතාවල සමස්ත අංශයන්හි ඇති වූ ප්රවේගය පිළිබඳව ඒකාබද්ධ කොමිසම සතුට පළ කළ බවයි. අග්රාමාත්ය ඔලී පසුගිය වසරේ අපේ්රල් මාසයේදී ඉන්දියාවේ සංචාරය කර ඇති අතර ඉන් අනතුරුව 2018 මැයි සහ අගෝස්තු මාසවලදී අග්රාමාත්ය මෝදි විසින් නේපාලයට අඛණ්ඩව සංචාරය කර තිබේ. ඉන්දියාව මෝටිහාරි - අම්ලෙක්ගුන්ජ් ඛනිජ තෙල් නිෂ්පාදන නල මාර්ගයට සහාය වීම සහ නුවකෝට් සහ ගොර්ඛා දිස්ත්රික්කවල පෞද්ගලික නිවාස ප්රතිසංස්කරණය කිරීමෙන් පසු ඒකාබද්ධ කොමිසම සතුටට පත්විය. අමාත්යවරුන් දෙදෙනා ඉදිරියේ නිවාස ව්යාපෘති සඳහා ප්රතිපූරණය කිරීම සඳහා ඉන්දියාව නේපාලයට රුපියල් බිලියන 2.45 ක චෙක්පතක් නේපාලයට භාර දුන්නේය. නේපාලයේ ටෙරායි කලාපයේ මාර්ග යටිතල පහසුකම් ශක්තිමත් කිරීම සඳහා ඉන්දියානු රුපියල් කෝටි 500 ක් කැප කිරීමේ කොටසක් ලෙස ඉන්දියානු රුපියල් කෝටි 80.71 ක් සඳහා තවත් චෙක්පතක් භාර දෙන ලදී. ටෙරායි කලාපයේ ‘හුලකි’ මාර්ගවල කොටස් හතරක් විවෘත කිරීමට සූදානම්. ආහාර තාක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව සහ නේපාලයේ තත්ත්ව පාලනය සහ ආහාර සුරක්ෂිතතාව සහ ඉන්දියාවේ ප්රමිති අධිකාරිය අතර ආහාර සුරක්ෂිතතාව සහ ප්රමිති පිළිබඳ අවබෝධතා ගිවිසුමක් ද අමාත්යවරුන් දෙදෙනා ඉදිරියේ අත්සන් කර හුවමාරු කර ගන්නා ලදී. මෙම රැස්වීමේ මුලසුන දැරූ ආචාර්ය ජයශංකර් සහ නේපාලයේ විදේශ කටයුතු අමාත්ය ප්රදීප් ගයවාලි යන දෙදෙනාම ජයනගර්-ජනක්පූර් සහ ජොග්බානි-බිරත්නගර් යන ප්රදේශවල දේශසීමා දුම්රිය ව්යාපෘතිවල සහ බිරත්නගර්හි ඒකාබද්ධ මුරපොලවල ප්රගතිය පිළිබඳව සතුට පළ කළහ. අග්රාමාත්ය ඔලීගේ ඉන්දියානු සංචාරයේදී එකඟ වූ නව ක්ෂේත්ර තුනක ප්රගතිය, රක්සාල්-කත්මණ්ඩු විද්යුත් දුම්රිය මාර්ගය, මිරිදිය ජල මාර්ග සහ කෘෂිකාර්මික හවුල්කාරිත්වය පිළිබඳව ද ඔවුහු සමාලෝචනය කළහ. රාක්සෝල්-කත්මණ්ඩු දුම්රිය සම්බන්ධතාවය සඳහා ඉන්දියාවේ නේපාලයේ ඒකාබද්ධ කණ්ඩායම් විසින් පූර්ව ශක්යතා අධ්යයනය අවසන් කර ඇති අතර නේපාලයේ නාරායනි සහ කෝසි ගංගාවල මධ්යම ප්රමාණයේ යාත්රා ක්රියාත්මක කිරීම සඳහා අභ්යන්තර ජල මාර්ග ව්යාපෘතිය සඳහා ඒකාබද්ධ අධ්යයන කටයුතු වේගවත් කරනු ලැබේ.
1950 ඉන්දියා-නේපාලයේ සාම හා මිත්රත්ව ගිවිසුම සහ නේපාල-ඉන්දියානු සබඳතා පිළිබඳ ප්රභූ පුද්ගලයින්ගේ කණ්ඩායමේ වාර්තාව දෙරටේ අග්රාමාත්යවරුන් වෙත ඉදිරිපත් කිරීම පිළිබඳව ද අමාත්යවරුන් දෙදෙනාම අදහස් හුවමාරු කර ගත්හ. වෙළඳ හා සංක්රාන්ති ගිවිසුම් හා ගිවිසුම් සමාලෝචනය කිරීමේ පූර්ව නිගමනයකට සහ ප්රධාන දේශසීමා හරස් ස්ථානවල යටිතල පහසුකම් සහ සැපයුම් පහසුකම් වැඩිදියුණු කිරීම හා නඩත්තු කිරීම පිළිබඳව දෙපාර්ශ්වයම එකඟ වූහ. නේපාල ඉන්දියානු දේශ සීමාව තුළ පුනරාවර්තනය වන ගංවතුර හා ජලගැල්ම පිළිබඳව ඔවුන්ගේ බරපතල කනස්සල්ල පළ කරමින් ඒකාබද්ධ කොමිසම මෙම තත්ත්වය අඛණ්ඩව අධීක්ෂණය කරන ඒකාබද්ධ නිලධාරීන් කණ්ඩායමක් විසින් කරන ලද නිර්දේශයන් සම්බන්ධයෙන් පියවර ගැනීමට එකඟ විය. නේපාල ඉන්දියානු ඒකාබද්ධ කොමිෂන් සභාවේ රැස්වීම වසර තුනකට ආසන්න කාලයකට පසුව පැවැත්වුණු අතර අවසන් වරට 2016 ඔක්තෝම්බර් මාසයේදී නවදිල්ලියේදී පැවැත්විණි. ඒකාබද්ධ කොමිෂන් සභා යාන්ත්රණය 1987 දී දෙරට විසින් ස්ථාපිත කරන ලදී. ද්විපාර්ශ්වික සබඳතා සහ කලාපීය සහයෝගීතාවයේ නමුත් එය වසර ගණනාවක් අක්රියව පැවතුනි. කත්මණ්ඩු සංචාරයේදී ඉන්දීය විදේශ කටයුතු අමාත්යවරයා නවදිල්ලියට යාමට පෙර නේපාල ජනාධිපති බිදියා දේවි භන්දාරි මහතා හමුවිය. ඒකාබද්ධ කොමිෂන් සභා රැස්වීමේදී දෙපාර්ශ්වය දක්වන කැපවීම ඉන්දියානු නේපාල සබඳතා නව තලයකට ගෙන යනු ඇතැයි අපේක්ෂා කෙරේ.
පිටපත: දේශපාලන විචාරක රතන් සල්ඩි
Comments
Post a Comment