පකිස්තානය හුදකලාවට මුහුණ දෙයි

කාශ්මීර ප්‍රශ්නය ජාත්‍යන්තරකරණය කිරීමට පාකිස්තානය දරන උත්සාහයන් දළ කාලගුණය දක්වා දිව යයි. කාශ්මීරය හරහා වෙනත් රටවල් නැව්ගත කිරීමට ඉස්ලාමාබාද්හි හදිසි පියවර ගැන එහි ‘ස්ථිර මිතුරන් වන චීනය සහ සෞදි අරාබිය’ පවා කම්පා වී ඇත. රියාද් සහ බීජිං යන දෙදෙනාම ඉස්ලාමාබාද්ට පවසා ඇත්තේ තමන්ට කළ හැකි බොහෝ දේ නොමැති බවයි. ඔවුන් සැබවින්ම සාමය ඉල්ලා ඇති අතර දෙරට ම පාකිස්තානයෙන් ඉල්ලා ඇත්තේ සංයමයෙන් කටයුතු කරන ලෙසයි. ඉන්දියාව ඇගේ ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ 370 වන වගන්තිය අවලංගු කරන බව නිවේදනය කළ විගස පාකිස්තානයේ සිවිල් හා හමුදා බලධාරීන් අධික වේගයෙන් ගමන් කළහ. ඉන්දියාව කලින් ජම්මු හා කාශ්මීර ප්‍රාන්තය යුනියන් බලප්‍රදේශ දෙකකට ප්‍රතිනිර්මාණය කර ඇත. මෙය සිදු කරනු ලැබුවේ ඉන්දීය පාර්ලිමේන්තුවේ සභා දෙකෙහිම අති විශාල ඡන්දයකින් ය. යූනියන් බලප්‍රදේශ දෙකෙහි සංවර්ධනය වේගවත් කිරීම සඳහා මෙය සිදු කර ඇත. පසුගිය දශක තුනක කාලය තුළ ජම්මු හා කාශ්මීර ප්‍රාන්තය යටත් කර ඇති බවට පාකිස්තාන අනුග්‍රහය දක්වන දේශසීමා ත්‍රස්තවාදය ද මෙම පියවර මගින් පරීක්ෂා කරනු ඇත. පාකිස්තාන අනුග්‍රහය දැක්වූ ත්‍රස්තවාදයේ ප්‍රතිඵලයක් ලෙස පසුගිය දශක තුන තුළ අහිංසක ඉන්දියානු ජීවිත 42,000 කට වැඩි ප්‍රමාණයක් අහිමි විය. 370 වන වගන්තිය අවලංගු කිරීම සහ යුනියන් බලප්‍රදේශ දෙක පිහිටුවීම පිළිබඳ ඉන්දියානු නිවේදනය පාකිස්තානයේ රුවල් වලින් සුළඟ ඉවත් කර තිබේ. ඉස්ලාමාබාද් එය හොඳින් දනී; එය ඉන්දියාවේ අභ්‍යන්තර කාරණයක් වන අතර අනෙකුත් ජාතීන්ට ඒ පිළිබඳව “ලොකස් ස්ටැන්ඩි” නොමැත. මේ අනුව, එය ගොදුරු සෙල්ලම් කිරීමට අවශ්ය. ඉන්දියානු පියවර කලාපීය ගතිකතාවයන් ද වෙනස් කර ඇත. පාකිස්තානය කිසි විටෙකත් මෙම පියවර බලාපොරොත්තු නොවීය. කාශ්මීර ප්‍රශ්නය පණපිටින් තබා ගැනීමටත්, එහි අභිමතය පරිදි එය භාවිතා කිරීමටත් හැකි වනු ඇතැයි යන හැඟීම යටතේ විය. නමුත් දැන් පාකිස්තානයට නව විකල්ප සෙවිය යුතුව තිබේ. ඓතිහාසික වශයෙන්, කාශ්මීර ප්‍රශ්නය සම්බන්ධයෙන් පාකිස්තානය සැමවිටම පරාජයට පත්ව ඇත. ජම්මු හා කාශ්මීරයට ඉන්දියාවට පිවිසීම සම්පුර්ණ බවට එය කිසි විටෙකත් එකඟ නොවීය. කලින් පැවති රාජ්‍යය ඉන්දියාවේ අනිවාර්ය හා වෙනස් කළ නොහැකි කොටසකි. පාකිස්තානය ඇත්ත වශයෙන්ම කාශ්මීරයේ වර්ග කිලෝමීටර් 13,000 කට වැඩි ඉන්දියානු භූමි ප්‍රදේශයක් නීති විරෝධී ලෙස අත්පත් කරගෙන තිබේ. නීතිවිරෝධී ලෙස වාඩිලාගෙන සිටින භූමියෙන් ඉවත්ව ගියහොත් එය ඉස්ලාමාබාද්ට වඩා හොඳ වනු ඇත. එක්සත් ජනපදය, එක්සත් රාජධානිය, ප්‍රංශය සහ රුසියාව වැනි එක්සත් ජාතීන්ගේ ස්ථිර 5 (පී 5) සාමාජිකයින් ඉන්දියාවේ 370 වන වගන්තිය අවලංගු කිරීම සම්බන්ධයෙන් පාකිස්තානයට කිසිදු උදව්වක් කර නැත. ඉන්දීය ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ 370 වන වගන්තිය අවලංගු කිරීමේ ඉන්දියාවේ පියවර රුසියාව විසින් අනුමත කර තිබේ. මොස්කව් පවසා ඇත්තේ “එය ඉන්දියානු ජනරජයේ ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ රාමුව තුළ සිදු කරන ලද්දක්” බවයි. 1972 සිම්ලා ගිවිසුමේ සහ 1999 ලාහෝර් ප්‍රකාශනයේ විධිවිධානවලට අනුකූලව ඉන්දියාව සහ පාකිස්තානය අතර ගැටලු විසඳනු ඇතැයි රුසියාව බලාපොරොත්තු විය.

370 වන වගන්තිය අවලංගු කිරීමට ගත් ඉන්දියානු තීරණයෙන් සහ ජම්මු හා කාශ්මීරය යුනියන් කලාප දෙකකට බෙදීමට ගත් පියවරෙන් එක්සත් ජනපදය පත්වී ඇත. ජම්මු හා කාශ්මීරයට ලබා දී ඇති විශේෂ තත්ත්වය අහෝසි කිරීමට පෙර ඉන්දියාව එක්සත් ජනපද පරිපාලනය "උපදෙස් හෝ දැනුම් නොදුන්" බව වොෂින්ටනය ප්‍රතික්ෂේප කර තිබේ. 370 වන වගන්තිය අවලංගු කිරීමට ඉන්දියාව ගත් තීරණය එහි “අභ්‍යන්තර කාරණය” බව එක්සත් ජනපද රාජ්‍ය දෙපාර්තමේන්තුව පවසා ඇති අතර කලාපයේ සාමය ඉල්ලා තිබේ. පාකිස්තානයට තවත් විශාල පහරක් එල්ල කරමින් එක්සත් ජාතීන්ගේ මැදිහත්වීම ප්‍රතික්ෂේප කර ඇති අතර ඉන්දියාවට බලපෑම් කිරීම ද එක්සත් ජාතීන්ගේ මහලේකම් ඇන්ටෝනියෝ ගුටරෙස් මැදිහත් වීම ප්‍රතික්ෂේප කර තිබේ. 1972 සිම්ලා ගිවිසුමේ විධිවිධානවලට අනුකූලව ඔවුන්ගේ වෙනස්කම් නිරාකරණය කරන ලෙස ඔහු දෙරටෙන් ඉල්ලා සිටියේය. එපමණක් නොව, එක්සත් ජාතීන්ගේ මහලේකම්වරයාට ආරක්ෂක කවුන්සිලය කෙටියෙන් දැනුම් දීමට කිසිදු සැලසුමක් නොමැත. මේ අනුව, ජාත්‍යන්තර යථාර්ථවාදී දේශපාලනයේ විශාල පුළුල් ලෝකයේ පාකිස්තානය අහිමි වී ඇති බව පෙනේ. එයට අවශ්‍ය වන්නේ වින්දිතයාට සෙල්ලම් කිරීමට සහ ජාත්‍යන්තර සහයෝගය ලබා ගැනීමට ය. නමුත්, ලෝකය වෙනත් ආකාරයකින් සිතයි. ත්‍රස්ත අරමුදල් සඳහා වන අකාර්යක්ෂමතාව සම්බන්ධයෙන් පාකිස්තානය ‘අසාදු ලේඛනයට’ ලක්විය හැකි මූල්‍ය ක්‍රියාකාරී කාර්ය සාධක බලකායේ (එෆ්ඒටීඑෆ්) මීළඟ රැස්වීමට පෙර අගමැති ඉම්රාන් ඛාන් සහ ජෙනරාල් කමාර් බජ්වා සිය නිවස පිළිවෙලට තැබීම දූරදර්ශී වනු ඇත. ඉස්ලාමාබාද් අසල්වැසියන්ගේ ප්‍රශ්නවලට වඩා තමන්ගේම ජනතාව කෙරෙහි අවධානය යොමු කළ යුතුය.

පිටපත: කෞෂික් රෝයි, සමස්ත ඉන්දීය ගුවන් විදුලි සේවයේ ප්‍රවෘත්ති විශ්ලේෂක